کاربر گرامی خوش آمدید.  ورود|عضویت
Ooma
زردی  نوزاد چیست؟

زردی نوزاد یا همان یرقان يكي از مسائل شايع مي باشد كه درصد قابل توجهي از نوزادان به شكل هاي فيزيولوژيك و پاتولوژيك آن مبتلا مي شوند . یافتن علت زردی در نوزاد و درمان آن می بایست همواره مورد توجه قر ار گیرد....

زردی فيزيولوژيك معمولا از پايان روز دوم زندگي شروع و در روزهاي چهارم و پنجم به حداكثر مقدار خود مي رسد و سپس به تدريج كاهش مي يابد. بطور كلي ميزان بيلي روبين كمتر از 12 ميلي گرم درصد ميلي ليتر خون در نوزادان با سن جنيني طبيعي و بيلي روبين كمتر از 14 ميلي گرم درصد ميلي ليتر خون در نوزادان نارس، يرقان فيزيولوژيك ناميده ميشود . در صورتي كه مقدار بيلي روبين از مقادير ياد شده براي نوزادان طبيعي و نارس تجاوز كند، يرقان یا زردی پاتولوژيك محسوب مي شود. در این مقاله مروری جامع بر زردی نوزاد و نگرانی های مادران داریم:

زردی نوزاد چیست؟

علائم زردی نوزاد چیست؟

علت بوجود آمدن زردی نوزاد چیست؟

عوامل خطر ساز زردی نوزاد چیست؟

چگونه از زردی نوزاد جلوگیری کنیم؟

زردی نوزاد را چگونه درمان کنم؟


زردی نوزاد چیست؟

زردی نوزاد تغییر رنگ زرد در پوست و چشم نوزاد است. زردی نوزاد به این دلیل اتفاق می افتد که خون نوزاد حاوی مقدار زیادی بیلیروبین است (bil-ih- ROO-bin)، که باعث تشکیل رنگدانه زرد رنگ از گلبول های قرمز  می شود.

زردی نوزاد یک بیماری شایع است، به خصوص نوزادانی که قبل از هفته 38 بارداری (نوزادان نارس) متولد می شوند و یا برخی نوزادانی که شیر مادر می خورند. زردی نوزاد معمولا به این دلیل اتفاق می افتد که کبد نوزاد به اندازه کافی بالغ نیست که از بیلی روبین در جریان خون خلاص شود. در برخی موارد یک بیماری خاص ممکن است باعث ایجاد زردی شود. درمان زردی نوزاد اغلب ضروری نیست و اکثر مواردی که نیاز به درمان دارند، به درمان غیر تهاجمی پاسخ می دهند. اگر چه عوارض نادر است، سطح بالای بیلی روبین با زردی شدید نوزاد یا زردی درمان نشده می تواند باعث آسیب مغزی شود.

انواع زردی:

شایعترین نوع زردی عبارتند از:

1- زردی فیزیکی (طبیعی):

  • اکثر نوزادان این زردی خفیف را دارند زیرا کبد هنوز بلوغ نیست. این زردی اغلب زمانی ظاهر می شود که کودک 2 تا 4 روزه باشد و در 1 تا 2 هفتگی از بین می رود.

2- زردی زودرس:

  • این زردی در بارداری های زودرس رایج است زیرا بدن نوزاد نسبت به دفع بیلی روبین بسیار ضعیف است. برای اجتناب از عوارض، این زردی زمانی که سطح بیلیروبین آنها پایین تر از نوزادان کامل با زردی طبیعی است، درمان می شوند.

3- زردی شیرخوری:

  • زردی ممکن است زمانی در نوزادان شیرخوار اتفاق بیفتد که به خاطر مشکلات شیرخواری، نوزاد شیر کافی دریافت نمی کند. این زردی به خاطر شیر مادر ایجاد نمی شود بلکه به خاطر اینکه نوزاد به قدر کافی شیر نمی خورد ایجاد می شود. اگر نوزاد دارای این نوع زردی باشد، بهتر است به مشاور شیردهی مراجعه کنید.

4- زردی شیر مادر:

  • در 1٪ تا 2٪ نوزادان شیرخوار، زردی ناشی از مواد موجود در شیر مادر که می تواند سطح بیلی روبین را افزایش دهد، ایجاد میشود. این زردی می تواند از دفع بیلی روبین از طریق روده جلوگیری شود. این زردی پس از 3 تا 5 روز اول شروع می شود و به آرامی 3 تا 12 هفته بعد بهبود می یابد.

علائم زردی نوزاد چیست؟

علائم زردی نوزاد

زرد شدن پوست و سفیدی چشم ها نشانه زردی نوزاد است که معمولا بین روز دوم و چهارم پس از تولد ظاهر می شود. برای بررسی زردی نوزاد، به آرامی روی پیشانی یا بینی کودک فشار دهید. اگر در هنگام فشار، پوست زرد رنگ شد، نوزاد شما زردی خفیف دارد. اگر نوزاد زردی نداشته باشد، رنگ پوست کمی روشن تر از رنگ طبیعی می شود.

  • کودک خود را در شرایط روشنایی نور، ترجیحا در نور روز طبیعی بررسی کنید.
  • اکثر بیمارستان ها پیش از مرخصی زردی نوزاد را بررسی میکنند. 
  • کودک شما باید در روزهای سوم و هفتم پس از زایمان برای زردی مورد بررسی قرار گیرد؛ زمانی که سطح بیلی روبین معمولا به اوج خود می رسد. 

علائم زیر ممکن است زردی شدید یا عوارض ناشی از بیلی روبین اضافی را نشان دهد. در صورت علائم زیر با پزشک خود تماس بگیرید:

  •  پوست کودک شما زردتر باشد
  •  پوست کودک شما در قسمت شکم، بازوها یا پاها زرد رنگ است
  •  سفیدی چشمان کودک زرد است
  •  کودک به نظر بی قرار یا بیمار است 
  •  کودک افزایش وزن ندارد و یا تغذیه ضعیفی دارد
  •  کودک شما خیلی گریه می کند
  •  کودک شما علائمی نشان میدهد که باعث نگرانی می شود
  •  زردی بیش از سه هفته طول می کشد

علت بوجود آمدن زردی نوزاد چیست؟

بیلیروبین بیش از حد (هیپربیلیوبینمی) علت اصلی زردی است. بیلیروبین، که مسئول رنگ زرد زردی است، قسمت نرمال رنگدانه ای است که از تخریب گلبول های قرمز "مورد استفاده" آزاد شده است. به طور معمول، کبد بیلی روبین را از جریان خون فیلتر می کند و آن را به داخل روده منتقل می کند. کبد نابالغ نوزاد اغلب نمی تواند بیلی روبین را به سرعت به اندازه کافی خارج کند، و باعث تشکیل مقدار زیادی بیلی روبین می شود. زردی به دلیل این شرایط طبیعی نوزادان، زردی فیزیولوژیک نامیده می شود و معمولا در روز دوم یا سوم زندگی ظاهر می شود.

سایر علل دیگر

اختلالات دیگر ممکن است باعث ایجاد زردی شود. در این موارد، زردی اغلب خیلی زودتر از زردی فیزیولوژیکی ظاهر می شود. بیماری ها یا شرایطی که می توانند باعث ایجاد زردی شوند عبارتند از:

  •  خونریزی داخلی 
  •  عفونت در خون کودک شما 
  •  سایر عفونت های ویروسی یا باکتریایی
  •  ناسازگاری بین خون مادر و خون کودک
  •  اختلال در کبد
  •  کمبود آنزیم
  • انحراف از گلبول های قرمز نوزاد شما که موجب تجزیه آنها می شود

عوامل خطر ساز زردی نوزاد چیست؟

عوامل خطرساز زردی نوزاد

عوامل خطر اصلی زردی، به ویژه زردی شدید که می تواند عوارض ایجاد کند، عبارتند از:

1- تولد زودرس.

  • یک کودک که قبل از هفته 38 متولد شده است، ممکن است قادر به پردازش بیلی روبین نباشد. همچنین ممکن است کمتر شیر بخورد و حرکات روده کمتری داشته باشد که باعث کاهش بیلی روبین در مدفوع می شود.

2-  کبودی در طول زایمان.

  • اگر نوزاد شما در اثر زایمان کبود شود، ممکن است سطح بیلیروبین بیشتری در اثر تجزیه گلبول های قرمز بیشتر داشته باشد.

3- گروه خونی.

اگر گروه خون مادر با نوزاد متفاوت باشد، نوزاد ممکن است از طریق جفت آنتی بادی دریافت کند که باعث شود سلول های خونی او سریع تر تجزیه شوند.

4- شیر خوردن.

  • نوزادان شیرخوار با شیر مادر، به ویژه کسانی که مشکل شیردهی یا تغذیه مناسب از شیر مادر دارند، در معرض خطر ابتلا به زردی قرار دارند. کم آبی یا مصرف کم کالری ممکن است به شروع زردی کمک کند. با این حال، به دلیل مزایای شیردهی، کارشناسان هنوز آن را توصیه می کنند. اطمینان حاصل کنید نوزاد به اندازه کافی شیر می خورد و بدنش کم آب نیست.

سایر عوارض جانبی در زردی نوزاد

سطح بالای بیلی روبین که باعث ایجاد زردی شدید می شود می تواند موجب بیماری شود:

1- آنسفالوپاتی حاد بیلی روبین :

بیلیروبین برای سلول های مغزی سمی است. اگر کودک مبتلا به زردی شدید باشد، خطر انتقال بیلی روبین به مغز وجود دارد، وضعیتی که آنسفالوپاتی حاد بیلی روبین را ایجاد می کند. موارد زیر نشانه های آنسفالوپاتی حاد بیلی روبین در کودک مبتلا به زردی می باشد:

2- کرنیکتروس

کرنیکتروس سندرومی است که در اثر آسیب دائمی آنسفالوپاتی حاد بیلی روبین به مغز ایجاد می شود. کرنیکتروس ممکن است در نتیجه موارد زیر دیده شود:

  •  حرکات غیر داوطلبانه و غیرقابل کنترل (فلج مغزی اتئوتی)
  •  نگاه دائمی به سمت بالا
  • از دست دادن شنوایی
  •  توسعه نادرست مینای دندان

چگونه از زردی نوزاد جلوگیری کنیم؟

بهترین پیشگیری از زردی نوزاد تغذیه مناسب است. نوزادان شیرخوار باید روزانه هشت تا 12 بار (چند روز اول زندگی) شیر بخورد. نوزادانی که شیر خشک می خورند معمولا باید 1 تا 2 اونس (حدود 30 تا 60 میلی لیتر) شیر خشک هر دو تا سه ساعت (هفته اول) مصرف کنند.

چگونه می توانید به نوزاد کمک کنید؟

اگر نوزاد شما زردی دارد، شما نقش مهمی ایفا می کنید:

  •  دو بار در روز به پوست نوزاد نگاه کنید که اطمینان حاصل کنید که رنگ به حالت عادی باز می گردد. اگر کودک شما پوست تیره ای دارد، به قسمت سفید چشم او نگاه کنید.
  •  هر آزمایشی که دکتر توصیه می کند انجام دهید.
  •  اگر پس از روز سوم، رنگ زرد روشن تر شد، با پزشک تماس بگیرید.

بهترین کار برای کاهش زردی اطمینان از مصرف شیر به اندازه کافی می باشد. این کار باعث می شود بدن نوزاد راحت تر از بیلی روبین اضافی خلاص شود:

  •  در صورت تغذیه با شیر مادر، 8 تا 12 بار در هر 24 ساعت به نوزاد شیر بدهید.
  •  اگر به نوزاد شیر خشک (بهترین شیر خشک برای وزن گیری) میدهید، برنامه خود را حفظ کنید (معمولا حدود 6 تا 10 بار شیر هر 24 ساعت).
  • اگر مطمئن نیستید نوزاد شیر کافی می خورد، از پزشک، پرستار یا مشاور تغذیه کمک بخواهید.

زردی نوزاد را چگونه تشخیص دهیم؟

پزشک احتمالا زردی را براساس ظاهر نوزاد تشخیص می دهد. با این حال، پزشک باید سطح بیلی روبین را در خون کودک اندازه گیری کند. سطح بیلی روبین (شدت زردی) دوره درمان را تعیین می کند. تستهای تشخیص زردی عبارتند از:

  1.  معاینه فیزیکی
  2.  آزمایش نمونه برداری از خون کودک 
  3.  تست پوستی با یک دستگاه به نام بیلیروبینوم پوستی که انعکاس نور ویژه نور از طریق پوست را اندازه گیری میکند

اگر مدرکی مبنی بر اینکه زردی کودک ناشی از یک اختلال اساسی است، وجود داشته باشد، ممکن است پزشک آزمایش های خون اضافی یا آزمایش ادرار توصیه کند.

زردی نوزاد را چگونه درمان کنم؟

زردی نوزاد را چگونه درمان کنیم

زردی خفیف نوزاد اغلب در عرض دو یا سه هفته از بین می رود. برای زردی متوسط یا شدید، ممکن است نیاز باشد نوزاد بیشتر در بیمارستان بماند. درمان هایی برای کاهش سطح بیلی روبین در خون نوزاد ممکن است شامل موارد زیر باشد:

1-  نور درمانی (فتوتراپی).

  • کودک ممکن است تحت نور ویژه ای قرار گیرد که نور طیف آبی و سبز داشته باشد. نور، شکل و ساختار مولکول های بیلی روبین را تغییر می دهد به طوری که می توانند از طریق ادرار و مدفوع دفع شوند. این نور ماوراء بنفش نیست و یک سپر پلاستیکی محافظ هر نور ماورای بنفش که ممکن است منتشر شود را فیلتر می کند.
  • در طول درمان، نوزاد تنها پوشک و محافظ چشم می پوشد. نور درمانی ممکن است با استفاده از یک پد نور و یا تشک انجام شود.

2- ایمونوگلوبولین داخل وریدی .

  • زردی ممکن است به تفاوت نوع خون مادر و نوزاد مربوط باشد. این وضعیت موجب انتقال آنتی بادی از بدن مادر می شود که به تخریب سلول های خونی در کودک کمک می کند. ترانسفوزیون داخل وریدی ایمونوگلوبولین - پروتئین خون که می تواند سطح آنتی بادی را کاهش دهد - ممکن است باعث کاهش زردی و کاهش نیاز به انتقال خون شود.

3-  انتقال خون.

زمانی که زردی شدید به سایر درمان ها پاسخ نمی دهد، ممکن است نوزاد نیاز به انتقال خون داشته باشد. این شامل بارگیری مقدار کمی خون، رقیق کردن بیلیروبین و آنتی بادیهای مادر و سپس انتقال خون به نوزاد باشد - یک روش که در بخش مراقبت های ویژه نوزادان انجام می شود.

چگونه در منزل از زردی نوزاد خلاص شویم؟

در صورت زایمان زودرس احتمال زردی بیشتر است زیرا کبد حتی به بلوغ نرسیده است. این مسئله ممکن است در نوزادانی که دارای گروه خون متفاوت با مادر هستند رخ دهد. در این حالت، تجزیه سلول ها بیشتر است و مقدار بیلی روبین بالاتر است. زردی نوزاد تازه متولد شده موقت و بی ضرر است و معمولا خود به خود برطرف میشود. مراحل ذکر شده در زیر می تواند برای کاهش میزان بیلی روبین استفاده شود.

1. قرار گرفتن در معرض نور خورشید:

در صورت زردی خفیف، درمان ممکن است لازم نباشد با این وجود، بعد از مشاوره با پزشک می توانید راه های زیر را استفاده کنید. باید روزانه، حدود پانزده دقیقه، حداقل 4 بار در هفته، نوزاد را در معرض نور خورشید قرار دهید. پوست نوزاد باید در معرض قرار گیرد و پنجره باید برای فیلتر کردن نور خورشید بسته باشد. بیلی روبین در پوست به علت نور خورشید تجزیه می شود و از طریق ادرار دفع می شود.

2. لامپ درمانی در خانه

این درمان در صورتی که سطح بیلی روبین به جای کاهش، افزایش می یابد می تواند استفاده شود و یک درمان جایگزین برای نگه داشتن نوزاد در بیمارستان است. اگر میزان بیلی روبین به طور غیرمعمول بالا است، کودک را زیر نور لامپ نگه دارید. نوع جدید درمان این است که نوزاد را در یک پتو بیلیوب قرار دهید که بیلی روبین را کاهش می دهد. این روش بسیار آسان برای درمان خانگی برای موارد خفیف زردی است.

3. تغذیه مکرر

هیدراسیون روشی ضروری برای از بین بردن بیلی روبین اضافی از بدن است. به همین دلیل، شیردهی مکرر ضروری است. در ابتدا شیر کمتری تولید می شود و فرکانس شیردهی نیز کمتر است که می تواند عامل مهمی برای زردی باشد. اگر فرکانس افزایش یابد، تولید شیر نیز افزایش می یابد. نوزاد باید هر 2-3 ساعت و زمانی که از خواب بیدار می شود، شیر بخورد. زمانی که شیر مادر ناکافی باشد، مکمل های شیر خشک برای افزایش هیدراتاسیون و کمک در دفع بیلی روبین لازم می باشند.

4. علف گندم 

آب علف گندم عمل آنزیمی کبد را افزایش می دهد و باعث بهبود توانایی کبد برای حذف بیلی روبین اضافی از بدن می شود. آب گندم را می توان به شیر خشک اضافه کرد. در روز حدود 20 قطره آب علف گندم به شیرخشک اضافه کنید. همچنین مادر می تواند هر روز 2 اونس آب علف گندم بخورد تا از طریق شیر مادر به نوزاد منتقل شود. این کار را ادامه دهید تا زردی نوزاد از بین برود و همچنین به جلوگیری از زردی کمک می کند.

5. مکمل های گیاهی برای مادران

مکمل هایی مانند چای قاصدک ، سلنیوم، برگ سنفيتون و غافی حاوی مواد خاصی است که در سم زدایی موثر هستند. مادر می تواند این مکمل ها را مصرف کند و مکمل ها از طریق شیر مادر به نوزاد منتقل می شود. این سم زدایی طبیعی به دفع بیلی روبین اضافی از بدن نوزاد کمک می کند. مادر باید شیردهی را ادامه دهد تا درمان انجام شود و زردی از بین برود.

6. توقف موقت شیردهی

اگر دکتر به شما اطلاع دهد زردی به علت شیر مادر رخ داده است، می توانید به طور موقت شیردهی نوزاد را متوقف کنید. برای اطمینان از تولید شیر، می توانید شیر را با استفاده از شیردوش هر روز خارج کنید.


مروری اجمالی از مقاله زردی نوزاد:

مروری اجمالی بر زردی نوزاد

ضمن توجه به علائم باليني و آزمايشگاهي نوزادان مبتلا به يرقان، براي تشخيص علل و عوامل موثر بر آن، در صورت مشاهده هر يك از موارد زير، اتخاذ تصميم فوري ضروري مي باشد:

1) زردی كه در 24 ساعت اول زندگي شروع شود.

2) افزايش بيلي روبين، از 5 ميلي گرم درصد ميلي ليتر در 24 ساعت تجاوز كند.

3) بيلي روبين از 12 ميلي گرم در نوزادان طبيعي و 14 ميلي گرم در نوزادان نارس تجاوز كند.

4) زردی در نوزادان طبيعي، بيش از يك هفته و در نوزادان نارس بيشتر از دو هفته، به طول انجامد.

هدف از اشاره به عوامل متعدد ايجاد كننده زردي نوزادان، بيشتر جلب توجه دانشجويان به حساسيت مسئله است و اين حساسيت ها را مي توان به شرح زير خلاصه كرد:

1) زردی نوزاد در صورت عدم توجه و رسيدگي، ممكن است به عوارض و خطراتي مانند مرگ و عقب ماندگي ذهني و حركتي غيرقابل درمان منجر شود.

2) افتراق ميان زردی فيزيولوژيك و پاتولوژيك هميشه به سادگي امكان پذير نيست.

3) لحظات و دقايق در تصميم گيري به منظور اقدام مناسب براي نوزاد مبتلا به نوزاد پاتولوژيك، بسيار سرنوشت ساز هستند. 

4)  همه موارد  هاي نوزادي را نمي توان با سازگاري ار هاچ و گروه هاي خوني، توجيه كرد یافتن علل و عوامل ديگر يرقان ها از اهميت برخوردار است.

5) در مواردي مي توان قبل از زايمان و بعد از زايمان با اقداماتي از پيدايش و افزايش پاتولوژيك بيلي روبين پيشگيري نمود.

تهیه و تنظیم: گروه سلامت اوما

منبع: kidshealth.org و www.mayoclinic.org و medlineplus.gov

امتیاز مطلب: 100%
100